Ząbkowickie kalendarium
* Rok 1559 uruchomienie huty cynku.
* Wiek XV - XVI osadnictwo gwarków na prawie czynszowym w osadzie zwanej Stare Osiedle, później Starosiedle.
* Rok 1683 szlakiem, zwanym Królewskim, od Sławkowa przez Łosień koło
dawnego Domu Starców (budynek przygranicznej straży carskiej, komory celnej,
obecnie przedszkole publiczne) wiódł szlak króla Jana Sobieskiego na Wiedeń.
W Tarnowskich Górach nastąpiło pożegnanie z towarzyszącą mu królową Marysieńką
i jej dworem.
* Wiek XVII hodowla owiec jako główne zajęcie rodzin gwarków po wyczerpaniu
zasobów kopalnianych i przeniesieniu ich do Olkusza w związku z odkryciem
tam pokładów srebra. W pobliżu obecnych Zakładów Dolomitu, za Szkołą Podstawową
nr 21 zachowały się pozostałości murów dawnej owczarni należącej do sąsiedniego
dworu w Ujejscu.
* Rok 1725 budowa pieca hutniczego z polecenia ks. biskupa S. Szaniawskiego(do
biskupów krakowskich tereny te należały od czasów biskupa Zbigniewa Oleśnickiego).
* Wiek XVIII Ząbkowice wsią rolniczą zagubioną wśród lasów Puszczy Łosieńskiej.
* Rok 1789 przejęcie Ząbkowic na Skarb Państwa, tzw. Królewszczyzna.
* 1807 włączenie Ząbkowic w granice Księstwa Warszawskiego (pokój w Tylży).
* 1815 Ząbkowice w Królestwie Kongresowym (było to państwo stworzone na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego, jego władcą był car Rosji) przypisane administracyjnie
do gminy olkusko-siewierskiej z siedzibą w Strzemieszycach.
* 1827 wieś rządowa w parafii Gołonóg (w tym czasie Ząbkowice liczą
40 domostw, 227 mieszkańców).
* 1845 rozpoczęcie budowy "kolei żelaznej warszawsko-wiedeńskiej".
* 1847 przejazd pierwszego pociągu przez Ząbkowice (miesiąc grudzień).
* 1863 opanowanie historycznego "trójkąta granicznego" przez oddziały
powstańcze Apolinarego Kurowskiego po stoczeniu zwycięskiej potyczki z
Kozakami.
* 1864 ukaz carski znoszący pańszczyznę.
* 1869 odkrycie złóż dolomitu przez znanego geologa, Adama Piwowara.
* 1884 powstanie pierwszej Fabryki Szkła w Ząbkowicach, jej założycielem i
pierwszym dyrektorem był Niemiec, Józef Schreiber.
* 1892 otwarcie pierwszej szkoły przyzakładowej przy Hucie Szkła.
* 1896 powstanie Kopalni Dolomitu: Spółka Firmowa Zakładów Wapiennych
"Eltes".
* 1897 pierwszy tartak drzewny w miejscu dzisiejszej rampy kolejowej.
* 1898 powstanie Zakładów Elektrochemicznych, założonych przez Spółkę
Akcyjną "Elektryczność" z siedzibą w Warszawie.
* 1905 wzniesienie nowego budynku carskiej straży granicznej (masywne mury obiektu zachowane do dziś).
* 1905 otwarcie pierwszej apteki, własność mgr farmacji, Jana Grochowskiego.
* 1906 założenie Koła Rolniczego przez miejscowych gospodarzy.
* 1907 rozpoczęcie budowy szkoły "Kolejówki" z udziałem funduszy Macierzy
Polskiej.
* 1907 budowa z funduszy społecznych i zakładowych Domu Ludowego (obecne
kino "Uciecha".
* 1908 budowa kościoła parafialnego z inicjatywy ks. Plenkiewicza, założenie
cmentarza.
* 1911 oddanie do użytku Ząbkowic i okolicy pierwszej szkoły Macierzy
Polskiej.
* 1914 zajęcie Ząbkowic przez wojska niemieckie.
* 1918 odzyskanie niepodległości - zniesienie "trójkąta przygranicznego".
* 1921 pierwsza bita droga na ulicy Gospodarczej.
* 1924 powstanie 40 Zagłębiowskiej Drużyny Harcerskiej im. Gen. J. Sowińskiego.
* 1926 pierwszy zorganizowany strajk w HSG, następnie w Zakładach Elektrochemicznych.
* 1933 budowa drogi bitej, trakt przez Bielowiznę do Ujejsca, odnalezienie
monet z popiersiem króla J. Sobieskiego.
* 1935 założenie Koła gospodyń Wiejskich z przewodniczącą Sabiną Kierońską.
* 1936 powstanie Koła Gospodyń w Antoniowie.
* 1939 podjęcie budowy nowej szkoły przy zbiegu ulic Gospodarczej -
Szosowej.
* 1940 zdelegalizowanie placówki "Orła Białego", egzekucja J. Pietrasa,
J.Mizerkiewicza.
* 1940 utworzenie w czasie okupacji samodzielnej gminy Ząbkowice.
* 1945 pacyfikacja Ząbkowic, tragiczne przeżycia rodzin Starosiedla. 18 stycznia 1945 - wyzwolenie Ząbkowic spod hitlerowskiej okupacji.
* 1951 zakończenie budowy Szkoły Podstawowej nr 1 (obecnie nr 21).
* 1960 zorganizowanie zajęć szkolnych w Zaocznym Technikum Chemicznym
dla Pracujących przy Zakładach Elektrochemicznych.
* 1962 nadanie Ząbkowicom praw miejskich, zatwierdzenie herbu miasta.
* 1962 zorganizowanie Państwowej Średniej Szkoły Zawodowej z siedzibą w
MDK.
* 1963 oddanie do użytku szkoły - Pomnika 1000-lecia Państwa Polskiego na Bielowiźnie
(obecne Gimnazjum nr 9).
* 1966 doprowadzenie sieci wodociągowej o długości 6 km.
* 1968 otwarcie ośrodka zdrowia wybudowanego w czynie społecznym.
* 1971 uruchomienie linii autobusowej WPK.
* 1972 otwarcie restauracji i hoteliku "Pod brzozami".
* 1972 wielki czyn społeczny mieszkańców - budowa Ośrodka Sportowo-Wypoczynkowego
nad Strugą.
* 1973 budowa Kombinatu Metalurgicznego Huta "Katowice" (nazwa późniejsza).
* 1974 oddanie do użytku stadionu sportowego KS "Unia".
* 1976 otwarcie pawilonu handlowego "Centrum" w Ząbkowicach, koło muszli
koncertowej.
* 1977 przyłączenie Ząbkowic do Dąbrowy Górniczej.
* 1977 wybudowanie i oddanie do użytku Przedszkola Publicznego nr 22
na Bielowiźnie (po likwidacji przedszkola budynek nie został zagospodarowany)
* 1978 powstanie Klubu Abstynentów "Iskra".
* 1979 adaptacja wybudowanego gmachu Miejskiej RN na ośrodek zdrowia
i aptekę.
* 1980 rozpoczęcie budowy osiedla "Gdańskiego" z późniejszą nazwą Osiedla
Młodych Hutników.
* 1985 gazyfikacja osiedla Bielowizna (czyn społeczny).
* 1987 otwarcie Przedszkola nr 33 po zamknięciu Domu Opieki Społecznej.
* 1988 adaptacja budynku na Osiedlu Młodych Hutników dla potrzeb Szkoły
Podstawowej nr 31.
* 1988 budowa kaplicy i wyodrębnienie parafii na Bielowiźnie.
* 1992 gazyfikacja ulic Szosowej, Gospodarczej (w kierunku Tucznawy).
Opracował tomczo
na podstawie:
"Ząbkowice
na historycznym szlaku"
M. Sromek
i A. Kulka
Ząbkowice
2000 r.
|
